AKTUALIZACJA – 28.03.2024

Nie minął tydzień i mamy już udostępnione przez ARiMR listy rankingowe wnioskodawców, którzy złożyli wnioski w naborach przeprowadzonych jesienią 2022 i wiosną 2023 w ramach inwestycji A1.4.1 KPO na przetwórstwo, wprowadzanie do obrotu i magazynowanie produktów rolnych. Wreszcie, po ponad półtora roku (w przypadku pierwszego naboru) i niespełna roku (w przypadku drugiego), wnioskodawcy mogą sprawdzić swoją pozycję na liście rankingowej i zweryfikować przyznane punkty. Czemu te listy przez tak długi czas były traktowane jako tajne przez poufne, tego nie wiadomo. Ważne jest jednak, że nowe władze ARiMR odpowiedziały ekspresowo i w tym miejscu należy się niewątpliwie podziękowanie dla Prezesa ARiMR Wojciecha Legawca oraz specjalne podziękowanie za zaangażowanie w sprawę dla Pana Posła Jarosława Rzepy.

Zatem oto one:

Ważne przy tym jest, że trwają prace nad zwiększeniem budżetu dla obu naborów i wnioski, znajdujące się poza budżetem na przedstawionej liście, też mają bardzo duże szanse na objęcie wsparciem. Poniżej przytaczamy treść informacji uzyskanej z ARiMR w dniu 27.03.2024 roku. Czekamy jeszcze odpowiedź z MRiRW odnośnie możliwości przedłużenia terminów realizacji projektów.

Szanowny Panie Prezesie,

W odpowiedzi na dwa wnioski z dnia 20 marca 2024 r. oraz zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, j.t.), w załączeniu przekazuję (plik o rozszerzeniu .xlsx) dane pozyskane z systemu dziedzinowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z zakresu pkt 1 wniosków, dotyczące odpowiednio naboru A.1.4.1.KPO_1/22/01 Wsparcie mikro, małych i średnich przedsiębiorstw na wykonywanie działalności w zakresie przetwórstwa lub wprowadzania do obrotu produktów rolnych, rybołówstwa lub akwakultury [Dz.1_MŚP_KPO] oraz naboru A.1.4.1.KPO_2/23/01Wsparcie w zakresie przechowywania lub wprowadzania do obrotu produktów rolnych, rybołówstwa lub akwakultury oraz artykułów rolno – spożywczych [Dz. 2_CENTRA_KPO].

W odniesieniu do pkt 2 wniosków, należy stwierdzić, że zgodnie z założeniami programowymi, budżet odpowiednio na:

1. Działanie 1_KPO [MŚP] został określony w wysokości 3 175,8 mln PLN;
2. Działanie 2_KPO [Centra dystrybucji] został określony odpowiednio w wysokości 802,9 mln PLN

i wg stanu na dzień sporządzania niniejszej informacji nie uległ zmianie.

Aktualnie wg informacji z Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, jest szansa na zwiększenie ww. limitów w ramach II rewizji KPO, jednak zmiany te wymagają akceptacji KE.

Jednocześnie należy nadmienić, że nabór wniosków w ramach działania 1 (MŚP) miał miejsce w okresie od 17 października do 18 listopada 2022 r., zaś w przypadku działania 2 (Centra) – odpowiednio w okresie od 1 czerwca do 30 czerwca 2023 r., mają więc one charakter zamknięty.

Data wytworzenia informacji: 25 marca 2024 r. Osobą odpowiedzialną za treść informacji jest Pani Jolanta Zagórska – Dyrektor Departamentu Oceny Projektów i Pomocy Technicznej ARiMR.

Z wyrazami szacunku
Anna Wojtczak – Rogalska
Zastępca Dyrektora
Biuro Prezesa Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji RolnictwA
ul. Poleczki 33, 02-822 Warszawa

CO DALEJ Z KPO NA PRZETWÓRSTWO I MAGAZYNOWANIE? (artykuł z 20.03.2024)

Cieszy bardzo dokonane przez MRiRW wydłużenie terminu do dnia 30.06.2025 roku na realizację projektów z zakresu budowy silosów do przechowywania produktów rolnych. Martwi, że nie ma nawet zaczątku podobnego ruchu na inne bardzo ważne dla rolnictwa obszary wsparcia w ramach inwestycji A1.4.1 KPO, takie jak wsparcie na przetwórstwo, wprowadzanie do obrotu i magazynowanie produktów rolnych. Tam nie mówimy o projektach na 100 tys. złotych, tylko o inwestycjach od kilka do kilkunastu milionów złotych realizowanych przez wyspecjalizowane firmy i dużych rolników. Kwota potencjalnych inwestycji w ramach wsparcia na przetwórstwo i magazynowanie to około 7-8 mld złotych, a na silosy to 1 mld złotych.

Dlaczego więc zauważono problem w wypadku wsparcia na budowę silosów, a dużo bardziej ważny inwestycyjnie i gospodarczo problem wsparcia na przetwórstwo i magazynowanie dalej leży przez nikogo nie ruszony? Ano dlatego, że w naszym kraju mamy bardzo dobrze rozwinięte organizacje rolnicze, ale pod kątem gospodarstw małych. To mali stanowią zdecydowaną większość rolników w tych organizacjach, na protestach i przy urnach wyborczych. To oni interesują zatem działaczy i polityków. Trzeba sobie jednak jasno powiedzieć i uzmysłowić: kolejne frukty wrzucane do ogródka małych gospodarstw nie powodują żadnej pozytywnej zmiany w polskim rolnictwie, a tylko utrwalają jego archaiczną i nieproduktywna strukturę. Widać jednak niektórym jest to na rękę, a inni po prostu nie mają odwagi powiedzieć pewnych rzeczy prosto w oczy.

My mamy i my pytamy w tym miejscu, jak i w zapytaniu skierowanym do MRiRW oraz w prośbach o udzielenie informacji publicznej skierowanych do ARiMR, które tu załączamy: Kiedy rozpoczną się prace nad wydłużeniem terminu realizacji przedsięwzięć  realizowanych w ramach inwestycji A1.4.1 KPO w zakresie przetwórstwa, wprowadzana do obrotu i magazynowania produktów rolnych?

Mało jest tych, którzy mają świadomość, jak ważne jest to pytanie. Niestety wielu wnioskodawców, którzy nawet mają już podpisane umowy o dofinansowanie, nie przystępuje nawet do podjęcia prac przygotowawczych, gdyż uważa, że nie ma szansy zakończyć realizacji projektu w wyznaczonym terminie. Wejście w inwestycje i niezrealizowanie jej całości w ciągu 18 miesięcy (np. gdy nie uda się „tylko” uzyskać odbioru prac budowlanych na czas) wiąże się z koniecznością oddania całości wsparcia, co z kolei może zagrozić dalszemu funkcjonowaniu firmy.

Jaki jest tego częsty efekt? Umowa jest podpisana, w temacie realizacji nic się nie dzieje, a wypłacona zaliczka jest traktowana jako tani kredyt. Temat zamknie się niczym po 18 miesiącach, zaliczka z odsetkami za korzystanie będzie zwrócona, a pieniądze wrócą do Brukseli, bo już nie będzie czasu ich wykorzystać. Inwestycji realnych, z tych umów podpisanych, będziemy mieli może z 40%.

To niej jest katastrofizowanie – takie są fakty stwierdzone na podstawie kontaktów z wieloma beneficjentami. Niezwłocznie trzeba rozpocząć pierwsze prace legislacyjne, żeby jeszcze jakkolwiek uratować ten temat.

Nie miejmy tu pretensji do przedsiębiorców. Oni myślą z troską o swojej firmie, o swoim majątku,  o swoich pracownikach i klientach. Jeżeli mają zainwestować w biznes, który z dużą dozą prawdopodobieństwa położy ich działalność, to tego nie zrobią. Wykorzystają jednak to, co już dostali (czyli zaliczkę) do swoich celów. Bo przecież ponieśli koszty i ponieśli ryzyko. Oczekiwali rok i półtora, a część dalej czeka, na weryfikację wniosku. Szczęśliwcy, którzy podpisali umowę, oczekiwali miesiącami na obiecaną zaliczkę. Ci, którzy musieli aneksować wniosek, czekali kolejne miesiące na jego weryfikację i akceptację. Do tego dochodzi jeszcze przygotowanie projektu i pozwolenia na budowę, bo zdecydowana większość wniosków to budowlanki. Z racji potężnych kosztów nikt tego nie robił przed podpisaniem umowy.

Nawet ten, który miał wielką wiarę w sercu, musiał po takiej drodze przez mękę zwątpić, że termin 18 miesięcy jest realny w wypadku jego mocno zawansowanej technologicznie i dużej inwestycji. Liczył jednak też na pewno na to, że ktoś zauważy problem i coś z nim zrobi. Problem, o którym się mówi przecież. Może nie mówi o nim specjalnie głośno Związek Izb Rolniczych, może nie mówi o nim Solidarność, nie odpowiada też na ten problem rząd. Ich interesują silosy z dotacją 50 czy 60 tysięcy dla blisko 10 tysięcy gospodarstw. Rzecz ważna niewątpliwie, ale nie  tylko jest ważne te 10 tysięcy z inwestycjami na 1 mld złotych. Ważne jest też  – dla Polski i dla Polaków gospodarczo – te 1500 podmiotów z inwestycjami na 8 miliardów. Nad nimi się wreszcie wszyscy pochylmy.

Na końcu dodajmy jeszcze, że zaraz ten sam problem pojawi się w kolejnym działaniu realizowanym w ramach inwestycji A1.4.1 KPO, które roboczo zostało nazwane przez ARiMR „małe przetwórstwo”. W naborze, który zakończył się 05.02.2024 roku, złożono około 4300 wniosków. Czas na realizację tych inwestycji wynosi 12 miesięcy od dnia podpisania umowy o dofinansowanie. W wypadku inwestycji budowalnych, a jest ich w tym działaniu dużo i są one często bardzo konkretne, termin ten jest po prostu nierealny. W wypadku wniosków na zakup sprzętu też może być problematyczny, o ile procedowanie wypłaty zaliczek i weryfikacji wniosków o aneks do umowy będzie szło, tak jak dotychczas. Warto więc pochylić się od razu i nad tym problemem.

Stowarzyszenie Rolników Towarowych WSPÓLNA ROLA skupia obecnie 55 rolników z województwa zachodniopomorskiego reprezentujących gospodarstwa o powierzchni łącznej około 9000 ha. To:

• jeden mały agroholding w Ukrainie,
• niecałe 300 gospodarstw o powierzchni równej średniej powierzchni gospodarstwa rolnego w województwie zachodniopomorskim,
• prawie 900 gospodarstw o powierzchni równej średniej krajowej i
• ponad 2000 gospodarstw o powierzchni równej średniej powierzchni gospodarstwa rolnego w województwie małopolskim.

Jest nas mało, nie liczymy się przy wyborczych urnach, ale to właśnie my produkujemy żywność, którą kupujecie w sklepach.