Niepozostały bez echa nasze nawoływania o sprawiedliwość dla młodych rolników z PROW 2014-2020 poszkodowanych wskutek restrykcyjnego weryfikowania przez ARiMR obowiązku prowadzenia i stosowania planu nawożenia. Weryfikowania nieopartego na prawie i na wielu poziomach sprzecznego z praktyką rolniczą.

Na najwyższym możliwym poselskim poziomie zostały poruszone w końcu kwestie:

braku prawnego usankcjonowania restrykcyjnych wymogów ARiMR;

niejasnego sformułowania prawa, które uniemożliwiało beneficjentom jednoznacznie prawidłowe wywiązanie się z wymogu prowadzenia i stosowania planu nawożenia;

wymogów stawianych beneficjentom, by plan nawożenia był prowadzony nawet na działkach, których rolnik nie miał fizycznej możliwości nim objąć;

interpretowania nawet drobnego przekroczenia dawki jakiegokolwiek składnika nawozowego na danej działce, jako niewywiązania się ze zobowiązania.

Padły też najważniejsze pytania:

o skalę zjawiska z podaniem łącznej kwoty żądanych zwrotów oraz liczby poszkodowanych rolników z podziałem na województwa;

dlaczego po wyroku NSA w sprawie Grzegorza Pintala nr I GSK 580/24 z 10.07.2025 wskazującego, że plan nawożenia winien być prowadzony przez beneficjenta tylko na działkach, które posiadał w roku wyjściowym, ARiMR nie zmieniła swoich procedur i dalej jesienią 2025 roku w dotychczasowy, restrykcyjny sposób zweryfikowała tysiące wnioskodawców;

dlaczego nawet kilka lat po zakończeniu realizacji projektu wszczynane są postępowania wyjaśniające wobec beneficjentów działania z lat 2015 – 2017;

Te wszystkie pytania padły w interpelacji poselskiej do Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi złożonej przez Bożena Lisowska – Poseł na Sejm RP i Barbara Grygorcewicz – Posłanka na Sejm RP oraz pozostałych członków Parlamentarny Zespół ds. Ochrony i Rozwoju Polskiej Produkcji Rolnej – Marek Chmielewski – poseł, Piotr Kandyba – Poseł na Sejm RP i Łukasza Horbatowskiego.

Mamy wielką nadzieję, że w związku z zaangażowaniem tak wielu posłanek i posłów, Minister Stefan Krajewski pochyli się nad złożoną interpelacją należycie. Ufamy, że nie potraktuje pytań posłów tak, jak potraktował wystąpienie Krajowa Rada Izb Rolniczych w podobnym temacie (tylko odnośnie ekoschematu „Opracowanie i prowadzenie planu nawożenia), które zbył tzw. „taktyką na Brukselę” (pisaliśmy o tym w naszym poprzednim poście). Ta ważna sprawa musi mieć swój dalszy, i to pozytywny dla beneficjentów bieg.

Na koniec powiedzmy jeszcze o rzeczy najważniejszej, która również została poruszona w interpelacji i która została wskazana w tytule tego tekstu. Ta sprawa wymaga:

działań na poziomie ministerstwa, które rozwiążą problem jednoznacznie i z korzyścią dla beneficjentów, czyli w zgodzie z wyrokiem NSA z 10.07.2025 roku;

w odniesieniu do wszystkich spraw, w których beneficjenci ponieśli negatywne konsekwencje w związku z niezrealizowaniem według ARiMR zobowiązania do prowadzenia i stosowania planu nawożenia – ponownej ich weryfikacji według kryteriów zgodnych z wyrokiem NSA;

w odniesieniu do wszystkich beneficjentów, którzy według nowych kryteriów zrealizowali zobowiązanie – wypłacenia niesłusznie pobranych oraz niewypłaconych kwot jak również rekompensat wyrównujących co najmniej poziom inflacji w odniesieniu do kosztów produkcji rolnej.

W związku z powyższym postulujemy utworzenie FUNDUSZU ODSZKODOWAWCZEGO dla tych beneficjentów.

Nie znamy rzeczywistej skali problemu, ale zakładamy, że mówimy tutaj góra o dwustu rolnikach. Zatem dwadzieścia parę, może trzydzieści milionów wystarczy.

Pieniądze relatywnie nieduże, a ich źródło też jest oczywiste. Postulowany fundusz odszkodowawczy powinien zostać zasilony środkami pochodzącymi ze zwrotu niesłusznie pobranych dotacji przez beneficjentów PROW 14 – 20. Środki te dopiero w drugiej kolejności powinny być wykorzystane na cele zasilenia kredytów dla rolników z preferencyjnym oprocentowaniem, o czym ostatnio bardzo często się mówi.

W sytuacji, gdy poszkodowani są młodzi, ambitni ludzie, którzy zawierzyli państwu polskiemu, którzy realnie prowadzili i rozwijali swoje gospodarstwa, którzy chcieli faktycznie zrealizować swoje zobowiązanie, to państwo polskie nie może stać z boku. Zwłaszcza kiedy prawo to coraz bardziej się jeszcze gmatwa, bo poza wyrokiem NSA nr I GSK 580/24 w sprawie Grzegorza Pintala, mamy jeszcze drugi wyrok NSA który zapadł 04.03.2026 w sprawie bliźniaczo podobnej i jest on… negatywny dla beneficjenta (jego uzasadnienia jeszcze nie znamy).

Czas najwyższy zamknąć ten problem jednym szybkim, ostrym i pozytywnym dla poszkodowanych beneficjentów cięciem!

Na zdjęciu:

Anna Kuran, radczyni prawna współpracująca z Stowarzyszeniem i reprezentująca Grzegorza Pintala oraz kilku innych młodych rolników z PROW 14-20, którzy walczą o swoje prawa przed sądem.

Zdjęcie wykonano na tle naszej „Ściany płaczu”, w ramach której dokonaliśmy po raz pierwszy publicznej prezentacji przedstawianych przez nas problemów.