FUNDUSZE PROMOCJI – ŚCIEMA UNIJNEGO LEWARA

5,85% — tyle środków w planach dziewięciu funduszy promocji przypisano do zidentyfikowanych przez nas projektów z dofinansowaniem UE. To 24,15 mln zł z 412,51 mln zł zaplanowanych na wszystkie zadania w latach 2023–2026. Niespełna sześć złotych na każde sto.

Tymczasem w mediach coraz głośniej wybrzmiewa argument: złotówka z funduszu uruchamia cztery złote z Unii. Przy dofinansowaniu kampanii na poziomie 80% rachunek się zgadza. Tyle że możliwość pomnożenia pieniędzy i skala korzystania z tej możliwości to dwie różne sprawy. W nagłówkach lewar pracuje pełną parą. W planach większości funduszy zajmuje skromny kąt.

Sprawdziliśmy plany finansowe, korzystając z naszego narzędzia agregującego zadania, sprawozdań rzeczowych i unijnego portalu kampanii promocyjnych. Liczymy już sam zaplanowany wkład do projektów UE — niezależnie od tego, czy dofinansowanie ostatecznie uzyskano i rozliczono. Dajemy więc argumentowi lewara szansę już na poziomie zamiarów.

Jest jeden wyraźny wyjątek: Fundusz Promocji Owoców i Warzyw. Tutaj zidentyfikowaliśmy 18,44 mln zł wkładu przy 57,57 mln zł przypisanych zadaniom, czyli 32,03%. To istotna część środków i rzeczywiste oparcie dla tego argumentu. Dlatego ten fundusz pokazujemy oddzielnie. Jego wyniku nie można przypinać pozostałym dziewięciu jak wspólnego medalu.

A w nich? Najwyższy udział ma fundusz wołowiny — 9,93%. Dalej wieprzowina — 8,30%, zboża — 7,85%, drób — 4,86%, mleko — 3,44%. W roślinach oleistych to zaledwie 0,51%. W funduszach ryb, mięsa końskiego i owczego nie zidentyfikowaliśmy takich pozycji.

W samych planach na 2026 r. również nie znaleźliśmy takich zadań. Nie wiemy, czy wynika to z ich braku, czy z innego sposobu opisu. W obliczeniach przyjmujemy brak. Jeśli coś pominęliśmy, prosimy o sprostowanie: konkretne zadanie, fundusz, pozycję planu i kwotę. Poprawimy wynik na podstawie danych.

Samo wsparcie UE nie zwalnia też z pytania, co właściwie promujemy i komu. Kampanii Polskiej Ekologii „EU Organic Food – Good Choice”, skierowanej do Zjednoczonych Emiratów Arabskich, przypisano około 1,08 mln zł z funduszu wieprzowiny i 0,80 mln zł z funduszu wołowiny.

ZEA to jest kraj muzułmański. Muzułmanie nie jedzą wieprzowiny. Wołowina ma tam szeroki rynek. Wieprzowina trafia przede wszystkim do niemuzułmańskich mieszkańców i turystów, przez wybrane sklepy, hotele i restauracje. Ekologiczna wieprzowina to jeszcze węższa nisza. Może być dochodowa — ale trzeba umieć do niej dotrzeć.

Do jakich odbiorców dotarto więc z ekologiczną wieprzowiną? Jakimi kanałami? Jakie działania dotyczące właśnie tego mięsa można udokumentować? Relacja z targów lub degustacji całego koszyka żywności nie odpowiada jeszcze na pytanie, co promowano za pieniądze branży wieprzowej.

Nie kwestionujemy korzyści z pozyskiwania funduszy UE. Pytamy o proporcje. Argument obejmujący niespełna 6% środków dziewięciu funduszy nie wyjaśnia przeznaczenia pozostałych ponad 94%. Ta część pieniędzy wymaga własnego uzasadnienia.

Skoro lewar jest tak ważny w obronie funduszy, dlaczego tak mało miejsca zajmuje w ich planach?

Poniżej projekty składające się na wskazane 24,15 mln zł. Podajemy wkłady zapisane w analizowanych planach dziewięciu funduszy, bez funduszu owoców i warzyw — nie całkowite budżety kampanii. Opisy przedstawiają cele projektów, nie ocenę ich skuteczności.

• „Europejski drób – z naszych ferm na Twój stół” — Krajowa Rada Drobiarstwa – Izba Gospodarcza — 4 221 085,55 zł. Promocja drobiu w Korei Południowej, Wietnamie i na Filipinach: targi, spotkania biznesowe, wizyty studyjne i komunikacja o jakości europejskiej produkcji.

• „EU Organic Food – Good Choice / Żywność ekologiczna z UE – Dobry Wybór” — Polska Ekologia — 3 738 551,40 zł. Promocja certyfikowanej żywności ekologicznej, w tym mięsa i produktów zbożowych, w ZEA. Kampania skierowana do importerów, handlu, gastronomii i konsumentów.

• „Smak Europy” — Stowarzyszenie Rzeźników i Wędliniarzy RP, w konsorcjum z Krajowym Związkiem Grup Producentów Owoców i Warzyw — 3 380 413,08 zł. Promocja mięsa oraz jabłek i ich przetworów w Japonii, Singapurze i Wietnamie. Podana kwota obejmuje wyłącznie wkłady funduszy wieprzowiny i wołowiny.

• „EU Good Food – Good Life” — UPEMI i grecka organizacja spółdzielni rolniczych ASIAC — 2 619 695,37 zł. Promocja wołowiny, wieprzowiny oraz greckich owoców w Korei Południowej i Wietnamie, m.in. przez targi, reklamę i wizyty partnerów handlowych.

• „Kropla doskonałości / Drop of Excellence” — Polska Federacja Hodowców Bydła i Producentów Mleka — 1 996 923,78 zł. Promocja europejskiego mleka i produktów mlecznych w Korei Południowej i Wietnamie, służąca zwiększaniu ich rozpoznawalności i sprzedaży.

• „Fast and Organic / Szybko i ekologicznie” — Polska Ekologia — 1 865 637,23 zł. Promocja żywności ekologicznej w USA i Kanadzie, obejmująca m.in. targi, wydarzenia biznesowe, PR i marketing internetowy.

• „EUOrganic” — Polska Ekologia i Bio-Romania — 1 725 712,24 zł. Promocja unijnych produktów ekologicznych na rynkach ZEA, Egiptu i Serbii. To odrębna kampania od „Good Choice”.

• „European Organic – Enjoy, Savour and Share” — Polska Izba Żywności Ekologicznej — 1 441 750,71 zł. Kampania we Francji i Niderlandach, budująca rozpoznawalność Euroliścia i zaufanie do unijnej żywności ekologicznej.

• „Europejska wołowina na rynkach azjatyckich – kontynuacja / EUBeef2Asia2” — UPEMI — 1 236 624,13 zł. Promocja wołowiny w Japonii i Hongkongu poprzez targi, wizyty studyjne, PR i reklamę.

• „Europejski drób: zrównoważony wybór / EURSPO” — KRD-IG z partnerami z Francji, Niemiec i Hiszpanii — 1 143 991,02 zł. Kampania w czterech krajach, w tym Polsce, dotycząca zrównoważonej produkcji drobiu i ograniczania marnowania żywności.

• „Przestaw się na eko – szukaj Euroliścia 2” — Polska Izba Żywności Ekologicznej — 780 000,00 zł. Edukacja polskich konsumentów dotycząca rozpoznawania certyfikowanej żywności ekologicznej i unijnego oznakowania.

Adam Reimann — Stowarzyszenie WSPÓLNA ROLA

P.S.
Sprawdź dane samodzielnie

Do artykułu dołączamy przygotowane przez Stowarzyszenie WSPÓLNA ROLA narzędzie analityczne obejmujące plany finansowe wszystkich dziesięciu funduszy promocji z lat 2023–2026. Arkusz pozwala sprawdzić, jakie organizacje otrzymywały zadania, ile pozycji im przypisano, jaka była ich łączna wartość oraz jaki udział stanowiły one w budżecie wybranego funduszu i okresu.

Dane można filtrować według funduszu, organizacji i zakresu lat. Osobne karty przedstawiają organizacje, projekty, zadania powtarzane w kolejnych latach, składy komisji oraz budżety poszczególnych funduszy. Narzędzie zawiera również pełne dane źródłowe i opis zastosowanej metodyki.

Wykazane kwoty oznaczają maksymalne wartości zadań zapisanych w planach finansowych, a nie kwoty rzeczywiście wypłacone po ich realizacji.

Pobierz narzędzie: „Fundusze promocji 2023–2026”