Mamy to! Mamy wreszcie nawiązany rzeczowy i konstruktywny dialog pomiędzy rolnikami, a przedstawicielami Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

W dniu 11.08.2025 roku odbyło się spotkanie na platformie Teams, które miało na celu omówienie problemów zgłaszanych przez Stowarzyszenie WSPÓLNA ROLA w kontekście wdrażanych przez ARiMR dotacji inwestycyjnych zarówno w ramach Krajowego Programu Operacyjnego (KPO), jak i Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej (PS WPR). Osiągnęliśmy porozumienie na wielu polach:

1. Działanie A1.4.1 KPO (tzw. „Małe Przetwórstwo”).

• Biorąc pod uwagę uwarunkowania regionalne ARiMR będzie dopuszczała możliwość wprowadzania na rynek przez rolnika w ramach dostaw bezpośrednich większych partii produktów rolnych, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 6 czerwca 2007 r. w sprawie dostaw bezpośrednich środków spożywczych.

Przy okazji zdiagnozowano następujące problemy, a Stowarzyszenie zadeklarowało dalsze prace nad doprowadzeniem ich do pozytywnego rozwiązania:

• Założony obecnie termin realizacji projektów do dnia 31.03.2026 roku jest zdecydowanie za krótki. W związku z faktem wydłużenia przez Polskę terminu rozliczenia całości KPO o 4 miesiące (do końca roku 2026), Stowarzyszenie będzie zabiegać o wydłużenie terminu realizacji projektów w ramach tej interwencji również co najmniej o 4 miesiące, czyli do 31.07.2026 roku.
• Kompletnie niezasadne jest ograniczenie niepozwalające rolnikom prowadzić sprzedaży w ramach dostaw bezpośrednich do firm cateringowych czy też do restauracji i hoteli, które również świadczą usługi organizacji zbiorowych imprez. Rozwiązanie tego problemu wymaga jednak współpracy kilku resortów.
• Wskazanie, że rolnik w ramach dostaw bezpośrednich musi sam, osobiście dowozić swój produkt do odbiorcy końcowego i nie ma możliwości zlecić usługi transportu swoich produktów firmie zewnętrznej, stanowi również znaczne i niepotrzebne ograniczenie.

2. Wnioski obejmujące inwestycje budowlane w ramach interwencji PS WPR.

• Przedstawiciele MRiRW oraz ARiMR zgodzili się ze zgłaszanym przez Stowarzyszenie postulatem mówiącym, że wymóg przygotowania kompletnej dokumentacji budowlanej i przedkładania jej przez wnioskodawcę na etapie oceny wniosku o dofinansowanie nakłada na niego zbyt duże koszty, w sytuacji kiedy nie ma żadnej pewności otrzymania wsparcia. Przedstawiono również wstępne propozycje rozwiązania tego problemu, które w opinii Stowarzyszenia, jak i innych reprezentantów rolników uczestniczących w spotkaniu, idą w dobrym kierunku.
• W związku z faktem, że w odniesieniu do niniejszego problemu najbardziej zostali poszkodowani potencjalni beneficjenci Interwencji I.10.1.1 Inwestycje w gospodarstwach rolnych zwiększające konkurencyjność w obszarze C (wsparcie przechowalnictwa płodów rolnych), Stowarzyszenie zgłosiło postulat ogłoszenia w roku 2026 kolejnego naboru w tym obszarze skierowanego wyłącznie na inwestycje dotyczące budowy przechowalni płodów rolnych oraz ich wyposażenia. Przedstawiciele MRiRW oraz ARiMR przyjęli ten postulat z dużym zrozumieniem, zaznaczając, że możliwość jego realizacji będzie zależała od stopnia wykorzystania środków w ramach innych interwencji inwestycyjnych PS WPR. Widząc poziom zainteresowania niektórymi, spośród uruchamianych interwencji, ufamy, że uda się taki nabór na wypracowanych wspólnie zasadach w przyszłym roku przeprowadzić.

3. Wskazywanie przez ARiMR niektórych spośród planowanych przez rolników inwestycji, jako inwestycji trwale związanych z nieruchomością, w sytuacji, gdy ewidentnie takimi nie są w świetle polskiego prawa budowlanego, jak w świetle przepisów kodeksu cywilnego oraz wyroków sądów administracyjnych, odnoszących się do prawa podatkowego. Problem dotyczy zwłaszcza::

• sprzętów do przygotowania do sprzedaży, których jedyne powiązanie z nieruchomością stanowi kabel z wtyczką do prądu podłączaną do gniazdka elektrycznego (czyszczalnie, sortowniki, wagopakowaczki, itp.),
• suszarni, które poza wtyczką także może łączyć z nieruchomością zbiornik na paliwo,
• stacji meteo, które wymagają jedynie krótkookresowego posadowienia w gruncie na wbijanej sztycy i nie wiążą się w żaden inny sposób z infrastrukturą nieruchomości.

W tym aspekcie również przedłożone argumenty znalazły zrozumienie i zadeklarowano przegląd problemu oraz indywidualne podejście do każdej proponowanej przez wnioskodawcę inwestycji. Podejście takie jest zrozumiałe dla Stowarzyszenia, gdyż w ramach każdej ze wskazanych grup urządzeń mogą też znajdować się inwestycje, które faktycznie spełniają definicje prawną inwestycji trwale związanej z nieruchomością.

Problemem do tej pory był przede wszystkim fakt wskazywania przez ARiMR każdej inwestycji z podanych wyżej grup jako inwestycji trwale związanej z nieruchomością. To częstokroć doprowadzało do wykluczenia jej z zakresu rzeczowego i pomniejszenia ilości przyznanych wstępnie punktów, co skutkowało z kolei spadkiem wniosku poniżej limitu środków w budżecie interwencji.

4. W odniesieniu do kwestii braku możliwości odwołania się od wyników wstępnej oceny merytorycznej wniosków, w ramach której ARiMR może nie uznać punktów założonych przez wnioskodawcę, wskazano problemy natury formalno – prawnej, które nakazywały przyjąć takie rozwiązanie. Jednocześnie ARiMR zobowiązała się do wypracowania procedury, która umożliwiłaby wnioskodawcy wskazanie potencjalnego błędu w ramach tej oceny i ponowne poddanie wniosku analizie.

5. W odniesieniu do zgłaszanego przez rolników uczestniczących w spotkaniu problemu braku informacji dotyczącej uzyskanych przez dany wniosek punktów, miejsca na liście oraz dostępności środków, wskazano, że w przypadku najbardziej palącej w tym temacie interwencji jaką jest interwencja I.10.4 (tzw. ochrona środowiska), informacja taka została już udostępniona beneficjentom.

UWAGA!!! W toku prowadzonej dyskusji padła też informacja o możliwym, ponownym zwiększeniu limitu środków dostępnych w ramach tej interwencji. Miałoby się to stać jesienią. W opinii Stowarzyszenia nie należy spodziewać się w tej kwestii jakichś istotnych fajerwerków. Jest jednak szansa na objęcie wsparciem również jakiejś części wniosków z 23 punktami.

Ostatnia godzina spotkania została poświęcona omówieniu problemów nowych, które wymagają spokojnego namysłu i dalszego, wspólnego poszukiwania rozwiązań.

W przeprowadzonym spotkaniu na platformie Teams uczestniczyło około trzydziestu osób, w tym kilkunastu rolników. Z racji pełni żniw większość z nich zabierała głos w trakcie prowadzonych prac polowych, z obsługiwanych kombajnów i ciągników, co nadawało dyskusji klimat rzeczywistego spotkania praktyki rolniczej z decyzyjnymi urzędnikami. Mimo tak dużej ilości uczestników dyskusja była prowadzona w sposób rzeczowy i zdyscyplinowany.

W imieniu własnym i rolników uczestniczących w spotkaniu chcielibyśmy złożyć podziękowania i wielkie wyrazy uznania przede wszystkim:

• panu Leszkowi Szymańskiemu (Wiceprezes ARiMR),
• panu Bogdanowi Pomiankowi, (Zastępca Dyrektora Departamentu Wspólnej Polityki Rolnej w MRiRW),
• panu Grzegorzowi Staniaszkowi, (Dyrektor Departamentu Oceny Projektów Inwestycyjnych w ARiMR),
• panu Stanisławowi Kuczyńskiemu (Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Szczecinie),

których postawa i zrozumienie dla zgłaszanych problemów niejednokrotnie budziły wręcz podziw uczestniczących rolników

Chcielibyśmy też bardzo mocno podziękować pani Poseł Barbarze Grygorcewicz – pierwszej matce tego naszego sukcesu, jakim jest nawiązanie dialogu pomiędzy rolnikami oraz ARiMR i MRiRW. Pani Poseł, mimo urlopu, była z nami przez całe, długie, trzygodzinne spotkanie. Składamy w tym miejscu też po raz kolejny wielkie podziękowania drugiej matce tego sukcesu, pani Poseł Małgorzacie Gromadzkiej, bez której zaangażowania nie bylibyśmy na pewno w tym miejscu, w którym jesteśmy.

Wielki szacunek i podziękowania należą się zwłaszcza aktywnie uczestniczącym w spotkaniu rolnikom, którzy mimo nawału prac polowych, reprezentowali różne środowiska rolnicze i dzięki którym spotkanie niewątpliwie nabrało szerszego wymiaru. Dziękujemy w tym miejscu zwłaszcza:

• panu Szymonowi Ręcławowiczowi,
• panu Łukaszowi Buchajczykowi,
• panu Jakubowi Buchajczykowi,
• panu Stanisławowi Barnie,
• pani Agnieszce Beger,

oraz członkom i sympatykom Stowarzyszenia WSPÓLNA ROLA

• panu Michałowi Ruchniakowi,
• panu Radosławowi Kienigowi,
• panu Wojciechowi Górskiemu.

Dziękujemy również naszym ekspertom:

• pani Annie Kuran (Kancelaria Radcy Prawnego Anna Kuran),
• panu Robertowi Skowrońskiemu (Przedmiary, Kosztorysy, Szacowanie wartości inwestycji),
• panu Szymonowi Tomoń ( Toka Studio Szymon Tomoń – Usługi projektowe),
• panu Grzegorzowi Gniteckiemu (WOLF SYSTEM – wykonawca hal i obiektów rolniczych oraz przemysłowych,
• Pani Agacie Stachowiak (księgowa rolnika).

Czas teraz na specjalne i bardzo ważne podziękowania dla Radia WNET i pani redaktor Jaśminy Nowak za to, że jako pierwsza poruszyła z nami temat, który wtedy wydawał się nie do ruszenia.

No i na końcu wielkie podziękowania dla dwóch prezesów Stowarzyszenia, bez których uporu i zdecydowania nic by się nie działo – Emila Szczegielniaka i Adama Reimanna.